Borsada komisyon ve masraflar: hisse alırken gerçekten ne ödersiniz?

İşlem komisyonu, BSMV, saklama ve hesap ücretleri, veri paketi; masrafların getiriye etkisi ve aracı kurum karşılaştırmasında bakılacaklar.

Hisse alıp satmanın görünen maliyeti komisyondur, ama tek maliyet o değildir. Sık işlem yapan bir yatırımcı için masraflar yıllık getirinin birkaç puanını yiyebilir; bu yazı kalemleri tek tek açıklar ve hangilerinin pazarlığa açık olduğunu gösterir.

1. İşlem komisyonu

Her alış ve her satışta işlem tutarı üzerinden oransal alınır. Oran aracı kuruma ve müşteriyle yapılan anlaşmaya göre değişir; dijital kurumlarda sıfır ya da çok düşük, geleneksel kurumlarda binde 1–2 civarı yaygındır. Komisyon "binde 1" ise 100.000 TL'lik alımda 100 TL, satışta yine 100 TL ödersiniz: alıp satmanın gidiş-dönüş maliyeti binde 2'dir. Bazı kurumlar emir başına asgari komisyon uygular; küçük emirlerde bu, oranı fiilen çok yükseltir.

2. BSMV

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, komisyonun üzerine %5 olarak eklenir; işlem tutarının değil komisyonun yüzde beşidir. 100 TL komisyon ödüyorsanız 5 TL de BSMV ödersiniz. Komisyonu sıfır olan kurumda BSMV de sıfırdır.

3. Saklama ve hesap ücretleri

Hisseleriniz MKK'da saklanır; MKK'nın küçük bir yıllık saklama ücreti vardır ve çoğu kurum bunu müşteriye yansıtır. Bazı kurumlar ayrıca aylık/yıllık hesap işletim ücreti, hareketsiz hesap ücreti ya da ekstre ücreti alır. Bunlar tutar olarak küçüktür ama küçük portföylerde oransal olarak önem kazanır.

4. Veri, platform ve ek hizmetler

Canlı (gecikmesiz) fiyat verisi, derinlik ekranı ve gelişmiş platformlar aylık ücrete tabi olabilir; 15 dakika gecikmeli veri genellikle ücretsizdir. Uzun vadeli yatırımcı için gecikmeli veri yeterlidir. Kredili işlem faizi, açığa satış ücreti ve virman (hisse transferi) ücreti ancak bu hizmetleri kullanırsanız söz konusudur.

5. Görünmeyen maliyet: alış-satış farkı

Az işlem gören hisselerde en iyi alış ile en iyi satış fiyatı arasındaki fark (spread) yüzde 1'i aşabilir; piyasa emriyle girip çıkan yatırımcı bu farkı komisyon gibi öder. Büyük ve likit şirketlerde fark genellikle bir fiyat adımıdır. Halka açıklık ve işlem hacmi, bu maliyetin iyi göstergesidir.

Masrafların getiriye etkisi

Gidiş-dönüş binde 2 komisyon + BSMV ile ayda bir portföyün tamamını çeviren yatırımcı yılda yaklaşık %2,5 masraf öder; haftada bir çevirense %11'e yaklaşır. Yılda birkaç işlem yapan uzun vadeli yatırımcı için aynı kalem %0,5'in altındadır. Fark, uzun vadede bileşik etkiyle büyür; birikim hesaplayıcısında getiri oranını masraf kadar düşürerek görebilirsiniz.

Aracı kurum karşılaştırırken kontrol listesi

• Komisyon oranı ve varsa asgari komisyon tutarı
• Hesap işletim, saklama ve hareketsizlik ücretleri
• Canlı veri ücreti ve ücretsiz gecikmeli veri seçeneği
• Virman ücreti (ileride taşımak isterseniz)
• Halka arzlara katılım ve temettü yatırma kolaylığı
• Uygulamanın güvenilirliği: yoğun günlerde çökme, emir iletim hızı

Sık sorulan sorular

İlgili yazılar: Hisse senedi nasıl alınır? · Seans saatleri · Yatırım fonu türleri

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Vergi oranları ve kurallar değişebilir; güncel mevzuatı ilgili kurumdan doğrulayın.