PD/DD (piyasa değeri / defter değeri) oranı nedir?

Şirketin borsa değerinin muhasebe özkaynağına oranı; özellikle bankalar ve holdingler için F/K'dan daha anlamlı bir ölçü.

PD/DD oranı, piyasa değerinin şirketin defter değerine (özkaynaklarına) bölünmesiyle bulunur. Defter değeri, bilançodaki toplam varlıklardan toplam borçların düşülmesiyle kalan tutardır; yani şirket bugün tasfiye edilse ve her şey kayıtlı değerinden satılsa ortaklara kalacak para.

PD/DD = piyasa değeri ÷ özkaynaklar = hisse fiyatı ÷ pay başına defter değeri

Oran 1'in altındaysa piyasa şirkete muhasebe özkaynağından daha az değer biçiyor demektir; 1'in üstündeyse şirketin kayıtlarda görünmeyen bir değeri (marka, müşteri tabanı, büyüme beklentisi) olduğu düşünülür.

Neden bankalarda öne çıkar?

Bankaların "ürünü" paradır; bilançolarındaki varlıklar (krediler, menkul kıymetler) büyük ölçüde piyasa değerine yakın kayıtlıdır. Bu yüzden bir bankanın özkaynağı, bir sanayi şirketininkinden çok daha gerçekçi bir değer ölçüsüdür. Analistler bankaları çoğunlukla PD/DD ile ve özkaynak kârlılığıyla (ROE) birlikte değerlendirir: yüksek ROE, yüksek PD/DD'yi haklı çıkarır.

Nerede yanıltır?

Teknoloji ve hizmet şirketleri: Değerleri yazılım, marka ve insan kaynağından gelir; bunlar bilançoda görünmez. PD/DD doğal olarak yüksektir, bu tek başına pahalılık göstermez.
Eski maddi duran varlıklar: Yıllar önce alınmış arsa ve fabrikalar tarihi maliyetle kayıtlı olabilir; defter değeri gerçeğin çok altında kalır ve PD/DD olduğundan yüksek görünür. Türkiye'de 2024'ten itibaren uygulanan enflasyon muhasebesi bu sorunu kısmen giderdi.
Zarar eden şirketler: Özkaynak eriyorsa düşük PD/DD bir fırsat değil, uyarı olabilir.

Holdingler ve net aktif değer

Holdinglerde PD/DD yerine net aktif değer (NAD) iskontosu kullanılır: holdingin elindeki iştiraklerin piyasa değeri toplanır, holdingin kendi borcu düşülür ve holdingin piyasa değeriyle karşılaştırılır. Türkiye'de holdingler genellikle NAD'lerinin belirgin altında işlem görür; bu iskonto yönetim kalitesi, şeffaflık ve likiditeye göre değişir.

Birlikte okuyun

PD/DD'yi F/K oranı, özkaynak kârlılığı ve temettü verimiyle birlikte okumak, tek bir orana bakmaktan çok daha güvenilirdir. Oranların tamamı KAP'taki finansal tablolardan hesaplanabilir; aracı kurum uygulamaları da hazır olarak gösterir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Vergi oranları ve kurallar değişebilir; güncel mevzuatı ilgili kurumdan doğrulayın.