Yıldız Pazar, Ana Pazar, Alt Pazar: Borsa İstanbul pazarları

Hisselerin hangi pazarda işlem gördüğü neden önemli; pazarların ölçütleri ve yatırımcı için anlamı.

Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda hisseler tek bir listede değil, şirket büyüklüğüne ve niteliğine göre ayrılmış pazarlarda işlem görür. Bir hissenin pazarı, KAP'taki şirket kartında ve Borsa İstanbul'un sitesinde yazar.

Pazarlar

Yıldız Pazar: Fiili dolaşımdaki payların piyasa değeri en yüksek şirketler. BIST 100'deki şirketlerin büyük çoğunluğu buradadır. Kurumsal yatırımcıların ve yabancı fonların odağı bu pazardır.
Ana Pazar: Orta ölçekli şirketler. Yıldız Pazar eşiğinin altında kalan ama belirli büyüklük ve halka açıklık şartlarını sağlayan şirketler.
Alt Pazar: Küçük ölçekli şirketler ve Ana Pazar şartlarını karşılayamayanlar. Daha düşük likidite, daha yüksek oynaklık.
Yakın İzleme Pazarı: Belirli olumsuz koşullar (örneğin bağımsız denetim görüşü sorunları, finansal yapı zayıflığı, yükümlülüklerin yerine getirilmemesi) nedeniyle yakından izlenen şirketler. Bu pazarda işlem gören paylarda özel işlem kuralları uygulanır.
Piyasa Öncesi İşlem Platformu (PÖİP): Halka arz edilmeden borsada işlem görmeye başlayan şirketlerin payları. Fiili dolaşım genellikle çok düşüktür; fiyatlar az sayıda işlemle oluşur.
Nitelikli Yatırımcı İşlem Pazarı: Yalnızca nitelikli yatırımcılara satılan paylar; bireysel yatırımcı işlem yapamaz.

Pazar neden önemli?

Pazar, şirketin büyüklüğü ve likiditesi hakkında hızlı bir sinyal verir. Yıldız Pazar'daki bir hisse genellikle rahat alınıp satılır; Alt Pazar'daki bir hissede büyük bir emir fiyatı tek başına oynatabilir. Ayrıca bazı işlem kuralları pazara göre değişir: tek fiyat yöntemi, brüt takas, açığa satış kısıtı veya kredili işlem yasağı gibi uygulamalar çoğunlukla Alt Pazar, Yakın İzleme Pazarı ve PÖİP'te görülür.

Pazar değişiklikleri

Borsa İstanbul pazarları düzenli aralıklarla gözden geçirir; büyüyen şirketler üst pazara yükselir, küçülen veya şartları kaybedenler alt pazara iner. Bu değişiklikler KAP'ta duyurulur ve endeks üyeliklerini de etkileyebilir. BIST endeksleri yazısında seçim ölçütlerini anlattık.

Sıralamamızla ilişkisi

borsamorsa'daki piyasa değeri sıralaması pazar ayrımı yapmaz; hangi pazarda olursa olsun toplam piyasa değeri en yüksek şirketleri listeler. PÖİP'teki bazı şirketlerin çok düşük fiili dolaşımla yüksek piyasa değerine ulaşabildiğini unutmayın; bu durumları şirket sayfasında belirtiyoruz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Vergi oranları ve kurallar değişebilir; güncel mevzuatı ilgili kurumdan doğrulayın.