Hesaplama yöntemleri
Şirket ve fon sayfalarındaki rakamları nasıl hesapladığımızı burada topladık. Her sayfada aynı açıklamayı tekrarlamak yerine sayfalardaki "nasıl hesaplıyoruz" bağlantıları buraya gelir.
Şirketlerin finansal sonuçları
- Kaynak: Şirketin KAP'ta yayımladığı finansal raporlar. Her çeyrek, o çeyreğin raporunda açıklandığı haliyle gösterilir; geçen yılın aynı çeyreği de aynı rapordaki karşılaştırmalı rakamdır.
- Çeyrek rakamları: Raporun 3 aylık sütunundan alınır. Bu sütun yoksa birikimli rakamlardan hesaplanır (örneğin 9 aylık rakamdan 6 aylık rakam çıkarılır).
- 4. çeyrek: KAP'ta ayrıca açıklanmaz; yıllık rakamdan 9 aylık rakam çıkarılarak bulunur. Enflasyon muhasebesi uygulayan şirketlerde 9 aylık rakam, aracı kurumların yöntemiyle önce TÜFE ile yıl sonu satın alma gücüne taşınır. Tablolarda bu şekilde hesaplanan çeyrekler yıldızla (*) işaretlidir.
- Net kâr: Ana ortaklığa (grubun payına) düşen dönem kârı. Satışlar, finansal tablodaki hasılattır.
- FAVÖK (faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr): KAP tablolarında ayrı bir kalem değildir. Piyasadaki yaygın yöntemle brüt kârdan pazarlama, genel yönetim ve Ar-Ge giderleri düşülür, nakit akış tablosundaki amortisman ve itfa payları eklenir. Amortisman yalnızca birikimli verildiği için çeyreklik tutar, önceki raporun tutarı TÜFE ile güncellenip çıkarılarak bulunur.
- Kâr marjları: İlgili kârın aynı çeyreğin satışlarına oranı.
- Net borç: Bilançodaki finansal borçlardan (kiralama borçları dahil) nakit ve kısa vadeli finansal yatırımlar düşülerek bulunur. Eksi değer, şirketin borcundan çok nakdi olduğu (net nakit) anlamına gelir.
- Enflasyon muhasebesi (TMS 29): Uygulayan şirketlerde her rapor kendi dönem sonunun satın alma gücüyle hazırlanır. Bu yüzden şirketin sonraki raporlarında geçmiş çeyrekler güncel satın alma gücüyle daha yüksek görünür. Bankalar, sigorta şirketleri ve leasing, faktoring, finansman şirketleri bu uygulamanın dışındadır. Ayrıntı: enflasyon muhasebesi nedir?
- Son 4 çeyrek toplamı (oranlar için): F/K, FD/FAVÖK ve net borç/FAVÖK hesaplanırken son dört çeyreğin kârı ve FAVÖK'ü toplanır. Enflasyon muhasebesi uygulayan şirketlerde önceki üç çeyrek, TÜFE ile son çeyreğin satın alma gücüne taşınarak toplanır (aracı kurumların yöntemi); böylece farklı tarihlerdeki liralar aynı değerle toplanmış olur. Çeyrek tablolarındaki rakamlar ise açıklandığı haliyle gösterilir.
- F/K ve PD/DD: F/K, piyasa değerinin son dört çeyrek net kârı toplamına; PD/DD, piyasa değerinin son açıklanan özkaynağa oranıdır. Son dört çeyrekte toplamda zarar varsa F/K hesaplanmaz ve "zarar" yazar. Ayrıntı: F/K oranı, PD/DD oranı.
Piyasa değeri ve dolar karşılığı
- Piyasa değeri: Hisse fiyatı × toplam pay sayısı. Şirket sayfalarındaki geçmiş tablosu haftalık kapanış değerlerini gösterir ve her güncellemede uzar.
- Dolar karşılığı: O haftanın kapanış gününe ait TCMB döviz satış kuruyla hesaplanır. Sayfanın üstündeki şeritte görünen kur ise günceldir. Dolar bazlı sütun, TL'deki değer kaybının etkisini ayıklayarak gerçek değer değişimini gösterir. Ayrıntı: TCMB kuru nedir?
Ortaklık yapısı
- Ortaklık yapısı, bağlı ortaklıklar, endeks ve pazar bilgileri KAP şirket sayfasından alınır; alındığı tarih her şirket sayfasında yazar.
- Sermayedeki payı %3'ün altında kalanlar "Diğer" satırında toplanır. Bu satır halka açık payların yanında küçük kurumsal ortakları da içerdiği için fiili dolaşım oranından farklı olabilir.
- Şirketin kendi elinde tuttuğu hisseler (geri alınan paylar) ayrı satırda gösterilir; bu paylar oy hakkı taşımaz.
Katılım endeksi
Bir şirketin katılım endeksine uygun olup olmadığı, KAP'taki endeks bilgisinden (BIST Katılım Tüm) alınır. Endekse girmek için faaliyet alanının uygun olması ve faizli borçların ve faizli varlıkların her birinin toplam varlıkların %33'ünü aşmaması gibi ölçütler aranır; liste her dönem yeniden değerlendirilir. Uygun şirketlerin listesi: katılım endeksine uygun hisseler.
Fon portföyleri nasıl okunur?
- Kaynak: Fonların KAP'ta yayımladığı aylık Portföy Dağılım Raporları. Rapor ay sonu fotoğrafıdır; ay içindeki işlemleri ve sonrasındaki değişiklikleri göstermez. Yalnızca aylık rapor yayımlayan ve tablosunu doğrulayabildiğimiz hisse senedi fonları dahildir. Unvanında hisse geçmeyen değişken fonlar yalnız şu koşullarla eklenir: son üç ayın ortalama Borsa İstanbul hisse oranı (hisse toplamı ÷ fon toplam değeri) en az %65, son ay en az %60, en az 1.000 yatırımcı; oran üç ay üst üste %40'ın altına inerse fon çıkarılır; serbest fonlar ve emeklilik fonları kapsam dışıdır.
- Ağırlık: Hissenin ay sonu piyasa değerinin fon toplam değerine oranı. Ağırlık fiyat hareketiyle de değişir; bir hissenin fiyatı yükselirse fon hiç işlem yapmasa bile ağırlığı artar.
- Lot (hisse adedi): Fonun gerçekten alım ya da satım yapıp yapmadığını lot değişimi gösterir. Hangi hissenin "ek alım" ya da "kısmi satış" listesine gireceğine lot değişimiyle karar verilir. Bu listelerde kalın yazan rakam ise hissenin fondaki ağırlığının kaç puan değiştiğidir (örneğin %2 → %3 = +1 puan); altında ağırlığın önceki aydan bu aya geçişi yer alır, rakamın üzerine gelince lot değişimi görünür. Hisse fiyatı değiştiğinde ağırlık, alım satım olmadan da oynayabilir.
- Para girişi ve çıkışı: Fona para girdiyse ya da çıktıysa, lot değişimi bu ortak orana göre düzeltilerek hesaplanır.
- Bedelsiz sermaye artırımı: Bedelsiz yapılan hisselerde önceki ayın lotları düzeltilir; böylece bedelsiz paylar alım gibi görünmez.
Fon getirileri ve ücretleri
- Getiriler: TEFAS verisidir; fon birim pay fiyatındaki değişimi gösterir. Geçmiş getiri gelecekteki getirinin göstergesi değildir.
- Yönetim ücreti: Fondan her gün tahsil edilir ve açıklanan fon fiyatına zaten yansımıştır; yatırımcıdan ayrıca kesilmez. Sayfalarda gösterilen getiriler bu ücret düşüldükten sonraki getirilerdir.
- Son işlem saati: Bu saatten sonra verilen alım ve satım talimatları bir sonraki iş günü verilmiş sayılır.
- Vergi: Fon kazancındaki stopaj oranları fon türüne ve alış tarihine göre değişir: yatırım fonu stopaj oranları.
Verilerin kaynakları ve son güncellenme tarihleri: veri kaynakları ve güncellik. Bir hata görürseniz bize yazın. Sitedeki bilgiler yatırım tavsiyesi değildir.