İçeriğe geç
BIST 10011.400▼ %0,67Dolar/TL50,4694 TL▲ %0,05Euro/TL55,4579 TL▲ %0,20TCMB · BIST kapanış

Borsa yatırım fonu (BYF) nedir? Türkiye'deki BYF'ler, vergisi ve nasıl alınır

Hazırlayan: Sezgin Tekin ·

BYF'nin normal yatırım fonundan farkı, Borsa İstanbul'daki hisse senedi BYF'lerinin büyüklüğe göre listesi, nasıl alındığı, masrafları, yüzde 0 stopaj ve riskleri.

Borsa yatırım fonu (BYF), bir endeksi ya da altın gibi bir varlığı izleyen ve payları hisse senedi gibi borsada alınıp satılan yatırım fonudur. Dünyada ETF (exchange traded fund) olarak bilinir. Örneğin BIST 30 endeksini izleyen bir BYF'nin tek bir payını alarak, endeksteki 30 şirketin hepsine endeks ağırlıklarına göre yatırım yapmış olursunuz.

BYF ile normal yatırım fonu arasındaki fark

BYF ile normal yatırım fonu arasındaki fark
Borsa yatırım fonuTEFAS'taki yatırım fonu
Nerede alınır?Borsa İstanbul'da, aracı kurum hesabından, hisse gibiBanka ya da aracı kurumdan, TEFAS üzerinden
FiyatSeans boyunca anlık değişirGünde bir kez açıklanır
StratejiÇoğunlukla bir endeksi izler (pasif)Çoğunlukla yönetici seçer (aktif)
MasrafDüşük yönetim ücreti + alım-satım komisyonuGenelde daha yüksek yönetim ücreti
Paraya çevirmeSatış, hisse gibi iki iş günü sonra (T+2) hesaba geçerFonun türüne göre aynı gün ile birkaç gün arası

BYF'nin fiyatı, fonun içindeki varlıkların değerine (birim pay değeri) yakın seyreder. Bunu piyasa yapıcı sağlar: fiyat birim pay değerinden uzaklaştığında piyasa yapıcı alım ya da satım yaparak farkı kapatır. İşlem hacmi düşük BYF'lerde alış ve satış fiyatı arasındaki fark açılabilir; emir verirken bu farka bakmak gerekir.

Türkiye'deki hisse senedi BYF'leri

Fonların KAP'ta yayımladığı aylık portföy raporlarını incelediğimiz 22 hisse senedi yoğun BYF, Ekim 2026 sonundaki büyüklüğüne göre:

Türkiye'deki hisse senedi BYF'leri
Kodİzlediği endeksKurucuFon büyüklüğü
ZPLIBBIST Likit BankaZiraat Portföy45,8 milyar lira
ZPX30BIST 30Ziraat Portföy42,1 milyar lira
Z30KPBIST Katılım 30Ziraat Portföy7,1 milyar lira
ZPBDLBIST Banka Dışı Likit 10Ziraat Portföy2,9 milyar lira
APLIBBIST Likit BankaAk Portföy2,6 milyar lira
APX30BIST 30Ak Portföy1,1 milyar lira
Z30KEBIST Katılım 30 Eşit AğırlıklıZiraat Portföy594,9 milyon lira
APBDLBIST Banka Dışı Likit 10Ak Portföy441,8 milyon lira
ZPMDKBIST Katılım 100 (model portföy)Ziraat Portföy313,7 milyon lira
ISX30BIST 30İş Portföy287,4 milyon lira
ZPMDLBIST 100 (model portföy)Ziraat Portföy242,9 milyon lira
APMDLBIST 100 (model portföy)Ak Portföy148,1 milyon lira
OPT25BIST Temettü 25Osmanlı Portföy141,9 milyon lira
ZTM25BIST Temettü 25Ziraat Portföy110,1 milyon lira
OPX30BIST 30Osmanlı Portföy84,3 milyon lira
ISMDLBIST 100 (model portföy)İş Portföy75,5 milyon lira
Z30EABIST 30 Eşit AğırlıklıZiraat Portföy68,6 milyon lira
ZRE20Risk Eşit Banka Dışı 20Ziraat Portföy59,4 milyon lira
OPD25Değer Temalı 25Osmanlı Portföy56,1 milyon lira
ZSR25BIST Sürdürülebilirlik 25Ziraat Portföy54,8 milyon lira
ZELOTBIST 50-30Ziraat Portföy47,4 milyon lira
ZPT10Yıldız Pazar Teknoloji ve İletişim 10Ziraat Portföy27,0 milyon lira

Kaynak: fonların KAP'ta yayımladığı Ekim 2026 portföy dağılım raporları; fon büyüklüğü ay sonundaki net varlık değeridir. Tablo yalnızca hisse senedi yoğun BYF'leri içerir; altın, gümüş ve döviz BYF'leri dahil değildir. Kod bağlantısı fonun portföy sayfasını açar.

Aynı endeksi izleyen birden fazla BYF varsa yönetim ücreti, işlem hacmi ve endeksten sapma (takip farkı) karşılaştırılmalıdır. Hisse BYF'lerinin dışında altın ve gümüş BYF'leri de vardır; örneğin QNB Portföy'ün altın (GLDTR) ve gümüş (GMSTR) fonları ile Ak Portföy (APGLD), İş Portföy (ISGLK) ve Osmanlı Portföy'ün (OPGLD, Ekim 2026'dan beri) altın katılım BYF'leri.

BYF nasıl alınır?

  • Bir aracı kurumda ya da bankada yatırım hesabı açın (hisse almak için kullandığınız hesap yeterlidir).
  • Alım ekranında fonun borsa kodunu yazın (örneğin ZPX30). BYF'ler Borsa İstanbul'un Yapılandırılmış Ürünler ve Fon Pazarı'nda işlem görür.
  • Hisse alır gibi adet ve fiyat girerek emir verin. Seans saatleri hisse senetleriyle aynıdır.
  • Alım ve satımda aracı kurumunuzun hisse komisyonu uygulanır. Ayrıntılar: borsada komisyon ve masraflar.

Masraflar

BYF'nin yıllık yönetim ücreti fon fiyatından her gün azar azar düşülür; ayrıca bir ödeme yapmazsınız. Endeks fonlarında bu ücret genellikle aktif yönetilen hisse fonlarından düşüktür; örneğin Ziraat Portföy'ün BIST 30 BYF'sinde (ZPX30) yıllık yüzde 0,25, BIST 30 Eşit Ağırlıklı BYF'sinde (Z30EA) yüzde 0,50'dir. Fonun güncel yönetim ücretini ve toplam gider sınırını yatırımcı bilgi formunda (KAP) görebilirsiniz. Alım-satım komisyonu ise BYF'yi sık alıp satanlar için asıl maliyet kalemi olabilir.

BYF'de vergi

Portföyünün sürekli en az yüzde 80'i Borsa İstanbul hisselerinden oluşan hisse senedi yoğun BYF'lerde satış kazancına uygulanan stopaj yüzde 0'dır ve beyanname gerekmez. Fonun içindeki şirketlerin dağıttığı temettü de fona stopaj kesilmeden girer. Altın ve gümüş gibi hisse senedi yoğun olmayan BYF'lerde ise diğer fonlardaki stopaj kuralları geçerlidir. Oranlar ve alış tarihine göre farklar: yatırım fonu stopaj oranları.

Avantajlar ve riskler

  • Tek işlemle çeşitlendirme: Tek bir hisse yerine bir endeksin tamamına yatırım yapılır; bir şirketin kötü sonucu portföyü daha az etkiler.
  • Şeffaflık: Endeks fonlarının içinde ne olduğu bellidir; portföy dağılımı her ay KAP'ta yayımlanır. İçerikleri sitemizdeki fon portföy raporlarında görülebilir.
  • Piyasa riski: BYF endeksi izler; endeks düşerse fon da düşer. Endeks fonu, piyasadan daha iyi getiri sağlamayı değil, piyasa kadar getiri sağlamayı hedefler.
  • Takip farkı: Masraflar ve portföy uyarlamaları nedeniyle fon getirisi endeksten biraz sapabilir.
  • Likidite: Küçük BYF'lerde işlem hacmi düşük olabilir; büyük tutarlı alım-satımlarda fiyat birim pay değerinden uzaklaşabilir.

Sık sorulan sorular

BYF temettü öder mi?

Birçok hisse BYF'si, içindeki şirketlerden gelen temettüyü yatırımcıya dağıtmaz; tutar fonda kalır ve fon fiyatına yansır. Kâr payı dağıtıp dağıtmadığı fonun izahnamesinde yazar. Temettü odaklı fonlar için: temettü fonları karşılaştırması.

En az kaç lira ile BYF alınabilir?

BYF'ler hisse gibi tek pay (1 adet) olarak alınabilir; en düşük tutar, fonun o anki bir pay fiyatı kadardır.

BYF mi, endeks fonu mu?

İkisi de endeksi izleyebilir. BYF borsada gün içinde alınıp satılır ve yönetim ücreti genelde daha düşüktür; TEFAS'taki endeks fonları ise günde bir fiyatla işlem görür ama alımda çoğunlukla komisyon alınmaz. Düzenli küçük alımlarda komisyon, büyük ve uzun vadeli yatırımda yönetim ücreti daha belirleyicidir.

İlgili yazılar: Yatırım fonu nedir? · BIST endeksleri nasıl hesaplanır? · BIST Temettü 25 endeksi · Katılım endeksine uygun hisseler

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Vergi oranları ve kurallar değişebilir; güncel mevzuatı ilgili kurumdan doğrulayın.